Towarzystwo Opieki nad Zabytkami istnieje w Łodzi od 16  grudnia 1983 r. Chcemy uświadamiać szerokim rzeszom łodzian (ale także i części fachowców) wartości, jaką tworzy dawna Łódź, jej zabudowa przemysłowa i mieszkalna, pałace i wille fabrykantów, gmachy użyteczności publicznej, parki, rzeki i ulice. Staramy się ochronić zabytki Łodzi przed zagrożeniami, uświadamiamy, że konieczne jest podjęcie szeroko pojętych działań zmierzających do ratowania zabytkowej substancji Łodzi, miasta o tak ciekawej i niepowtarzalnej przeszłości postindustrialnej, że przybywają tu wycieczki specjalistów aby to na własne oczy zobaczyć, m.in. Księży Młyn, ale nie tylko. Chodzi o stworzenie szacunku dla przeszłości. Musimy we wspólnej Europie podtrzymać świadomość naszej przeszłości, nie dopuścić do degradacji i unicestwienia naszych unikalnych zabytków Łodzi przemysłowej XIX i połowy XX w.

Organizujemy wycieczki, odczyty a nawet sesje popularne przybliżające łodzianom dzieje i osobliwości tego miasta, jego zabytków. Efekty sesji wydajemy drukiem.

Pod hasłem “Poznanie innych kultur drogą do tolerancji“ poznajemy także zabytki sztuki sepulkralnej Starego Cmentarza przy ul. Ogrodowej i Cmentarza Żydowskiego przy ul. Brackiej.

Zależy nam aby rosła świadomość łodzian o istnieniu cennych łódzkich zabytków, dlatego wydaliśmy serię “brązową” 11 popularnych publikacji o zabytkach Łodzi oraz kilkanaście innych, mniejszych publikacji, też o zabytkach Łodzi.

Liczymy na uświadomienie tego także młodym łodzianom, dlatego od wielu lat organizujemy konkursy fotograficzne dla młodzieży szkolnej „Zabytki Łodzi“.

W 2009 r. Towarzystwo zostało uhonorowane Odznaką Za Zasługi dla Miasta Łodzi.