Informacja o podjęciu działań zmierzających do poprawy dbałości o łódzkie zabytki – 29.11.2000

W dniu 25. października br. na zebraniu członków łódzkiego oddziału TOnZ zaprezentowałem kilka widoków historycznych i współczesnych Księżego Młyna (w granicach plac Zwycięstwa, ulice Przędzal­niana, Tymienieckiego, Targowa) prowokując uczestników do dyskusji na temat przyszłości tego kompleksu. Zaniepokojenie zebranych potęgowało się wraz z prezentacją kolejnych zdjęć aktualnego stanu obszarów wpisanych kiedyś do Rejestru Zabytków, a dziś stanowiących „ziemię … niczyją” z  punktu widzenia dbałości o łódzkie dziedzictwo przemysłowe. Współczesne realizacje budowlane w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej stanowią iście diabelskie igraszki z pojęciem harmonii i ładu architektonicznego w zabytkowym kompleksie po fabrycznym, stanowiącym euro­pejską wizytówkę naszego miasta. Nikt nie potrafił zrozumieć kosmicznych inspiracji w projekcie  połączenia remizy strażackiej z blokami mieszkalnymi. Nikt nie znał odpowiedzi dlaczego brak realistycznych  projektów zagospodarowania dla tego obszaru – obszaru który Zarząd Miasta chciałby wpisać na listę światowego dziedzictwa (utworzył nawet stosowny etat: Pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. wpisania Księżego Młyna na listę UNESCO).
Po wielu dyskusjach, podjęto uchwałę zobowiązującą Zarząd Łódzkiego Oddziału TOnZ do podjęcia działań zmierzających do nagłośnienia w mediach całej sprawy i skupienia różnych środowisk zainteresowanych zachowa­niem dziedzictwa Łodzi. Wyznaczono dzień 22 listopada br. jako termin takiego spotkania.
Po kilku dniach pojawiły się też inne głosy zwracające uwagę na zagrożenia dla łódzkich zabytków. Zarówno w telewizyjnym programie P. Słowikowskiego i M. Olczyk emitowanym w dniu 3.XI. jak i w całostronicowym artykule P. Spodenkiewicza (Dziennik z 4.XI) ten temat został poruszony. Potwierdziło to, że ukazywane przez nasze Towarzystwo zagrożenia są zauważane również przez inne środowiska, a jedynie rozproszenie osób powoduje, że brakuje siły argumentów do rozmów z władzami naszego regionu oraz z przedstawicielami Państwowej Służby Ochrony Zabytków. Zarząd Oddziału TOnZ w Łodzi upoważniony uchwałą swoich członków zapropo­nował wszystkim zainteresowanym spotkanie w dniu 22. listopada br. w siedzibie TOnZ w Łodzi, ul. S.Wigury 12a (pałacyk PTTK) o godzinie 16.30.
W spotkaniu uczestniczyło 49 osób reprezentując różnorodne środowiska Łodzi, jak: Instytut Architektury i Urbanistyki PŁ, Katedrę Historii Sztuki UŁ, Stowarzyszenie Historyków Sztuki, 4 Muzea,  ROSiOŚK Fundację Ulicy Piotrkowskiej oraz inni, jak Antoni Szram, Joanna Bojarska (Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu w W-wie) oraz Krystyna Bobrowska, W spotkaniu nie uczestniczyli Wojewódzki i Miejski Konserwatorzy Zabytków, aby uniknąć spontanicznych, długich dyskusji o poszczególnych łódzkich zabytkach.
W trakcie dyskusji wyłoniono grupę, która ma opracować dalsze działania zmierzające do poprawy dbałości o dziedzictwo kulturowe Łodzi w zakresie zabytków. Są to: J.Bojarska (OOZK), W.Kaczmarek (TOnZ), M.Laurentowicz (SHS), J.Tryzno (Muzeum Książki Artystycznej),  J.Wesołowski (IAiU PŁ), J.Zienkiewicz (TOnZ). dodatkowo prace tej grupy ma wspierać A.Szram.
W dniu 24.11.br. wystosowano pismo do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, aby w trybie interwencyjnym zająć się degradacją obszaru wpisanego do rejestru zabytków, na którym gospodaruje Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna. Działania te być może zniweczyły już możliwości wpisania Księżego Młyna na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a z pewnością stanowią zagrożenie dla tożsamości historycznej tego kompleksu po fabrycznego.

Wiesław Kaczmarek


Zobacz Towarzystwo Opieki nad Zabytkami w Łodzi na Facebooku