Kościół drewniany św. Józefa

Zdjęcia:
Adres: Ogrodowa 22
Rok budowy: 1765-68
Aktualna forma ochrony: The ochrona field is not defined as a custom field.

Tekst: Mirosław Zbigniew Wojalski

Drewniany (modrzewiowy) kościół z lat 1765-68 p.w. św. Józefa Oblubieńca przy ul. Ogrodowej 22 – najstarszy zabytek Łodzi rolniczej.
Pierwotnie stał na Placu Kościelnym wzniesiony pomiędzy 1765 a 1768 r. z fundacji biskupa Antoniego Ostrowskiego. Nie jest znane nazwisko projektanta ani budowniczego. W maju 1888 r. przeniesiony został na obecne miejsce, ustępując miejsca ceglanej neogotyckiej okazalej świątyni istniejącej do dziś.
Należy do małopolskiego (a właściwie charakterystycznego dla prowincjonalnej drewnianej architektury sakralnej nizinnych ziem polskich) typu kościółków drewnianych, z tzw. zaskrzynieniem w nawie głównej, z sygnaturką. Kościół nie był orientowany, prezbiterium zwrócone było na zachód.
Najdokładniejsze informacje o jego kształcie podaje Krzysztof Stefański, historyk architektury łódzkiej w publikacji „Architektura sakralna Łodzi…”: „Kościół był drewniany konstrukcji zrębowej na podmurówce, kryty gontem, na planie prostokąta o długości 23, a szerokości 13 łokci,wysoki na 11 łokci*. Od frontu przystawiona była niewielka prostokątna kruchta o wysokości równej kościołowi, z głównymi drzwiami wejściowymi od wschodu i bocznymi od południa. W bocznych ścianach znajdowały się po cztery prostokątne okna. Do prezbiterium przylegała zakrystia z jednym okratowanym oknem. Kościół nakryty był wysokim dwuspadowym dachem. Na jego kalenicy, mniej więcej w połowie długości świątyni umieszczono małą wieżyczkę – sygnaturkę (…) Od południa na terenie cmentarza stała drewniana dzwonnica na planie kwadratu, którą wzniesiono w 1816 r. Już w 1813 r. cmentarz wokół kościoła został otoczony parkanem i obsadzony topolami”. Najwcześniejszy znany nam wygląd kościoła pokazano na. ilustracji W. Walkiewicza zamieszczonej w pierwszym przewodniku po Łodzi Oskara Flatta „Opis m. Łodzi pod względem historycznym, statystycznym i przemysłowym” z 1853 r.
Kościół jest oszalowany, powiększony, znacznie przebudowany, m.in. w latach 1910-1914 wnętrze, podzielono na nawy.
* 1 łokieć = 2 stopy=0,576 m, przyp. MZW

Informację przygotował Mirosław Zbigniew Wojalski honorowy prezes ŁO TOnZ

Dodaj odpowiedź

 


Zobacz Towarzystwo Opieki nad Zabytkami w Łodzi na Facebooku